Plastik əməliyyatdan sonra yaranın görünüşünün günbəgün dəyişməsi normaldır. Çapığın son görünüşü dərhal formalaşmır: yara bir neçə mərhələdən keçir və çapıq təxminən 12 ay ərzində yetkinləşməyə davam edə bilər.
Yara hansı mərhələlərdən keçir?
| Mərhələ | Müddət | Nə baş verir |
|---|---|---|
| İltihab | İlk günlər | Orqanizm zədələnmiş toxumanın bərpasına başlayır; qızartı, şişkinlik və həssaslıq 1–2 həftə müşahidə oluna bilər |
| Çoxalma (proliferasiya) | Bir neçə həftə (3–6 həftəyədək) | Yeni toxuma və kollagen yaranır, yara möhkəmlənir, çapıq formalaşmağa başlayır |
| Yenidən formalaşma (remodelinq) | Təxminən 3-cü həftədən 12 ayadək | Çapıq tədricən yumşalır, rəngi açılır və daha az nəzərə çarpır |
Çapığın son görünüşünə nələr təsir edir?
Çapığın görünüşünə yalnız əməliyyat texnikası deyil, dərinin xüsusiyyətləri, genetika, qulluq və sağalma prosesinin düzgün idarə olunması da təsir edir. Buna görə əməliyyatdan sonra düzgün qulluq estetik çapığın formalaşmasının vacib hissəsidir.
Çapıqların hansı növləri var?
- Atrofik: batıq, çuxurvari çapıq; tez-tez ağır sızanaqdan sonra yaranır.
- Hipertrofik: qabarıq, qalın çapıq; ilkin yaranın sərhədləri daxilində qalır.
- Keloid: yaranın sərhədlərindən kənara çıxır və böyüməyə meyllidir.
- Kontraktur: dərinin hərəkətini məhdudlaşdırır; adətən ağır yanıqlardan sonra yaranır.
Çapıq profilaktikasına nə vaxt başlamalı?
Çapıq profilaktikası çapıq formalaşmadan əvvəl görülən tədbirlərdir və daha estetik sağalma üçün vacibdir. Dr. Dəmirova əməliyyatdan sonrakı ilk həftələrdən həkim nəzarətini, mamoplastika və abdominoplastikadan sonra isə erkən profilaktikaya 3-cü həftədən başlamağı və ilk 6 ay ərzində çapığı izləməyi tövsiyə edir. Protokol çapığın növünə və toxumanın xüsusiyyətinə görə seçilir.
Köhnə çapıq üçün gecdirmi?
Xeyr. Çapıqlar öz-özünə tam yox olmasa da, fraksion lazer və ya cərrahi korreksiya ilə onların görünüşünü əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.
Mənbə: StatPearls, "Wound Healing Phases", NCBI Bookshelf — ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470443 (yeni pəncərədə açılır)